Veel moestuiniers weten uit ervaring dat verschillende gewassen elkaar kunnen helpen of juist in de weg kunnen staan. Maar welke combinaties zijn écht gunstig? Het MoestuinMix-experiment zoekt antwoord op precies die vraag en moestuiniers door heel Nederland kunnen meedoen om bij te dragen aan écht wetenschappelijk onderzoek vanuit hun eigen moestuin.
MoestuinMix is een onderdeel van CropMix, een vijfjarig onderzoeksprogramma geleid door Wageningen University & Research en een groot consortium van wetenschappers, boeren en partners uit landbouw en natuur. Het overkoepelende doel van CropMix is het ontdekken hoe gewasdiversiteit bijdraagt aan een duurzamer voedselproductiesysteem, waarbij minder afhankelijkheid van kunstmest en gewasbeschermingsmiddelen centraal staat.
Vind je dit artikel interessant? Schrijf je dan in voor onze nieuwsbrief en mis geen enkel artikel meer!
Het uitgangspunt van MoestuinMix is simpel en toegankelijk: tuinbonen vormen het basisgewas dat door deelnemers in hun eigen moestuin wordt geteeld, steeds in combinatie met twee gewassen. Dit jaar maak je een combinatie van tuinboon, rode biet en een gewas naar keuze. Bij deelname krijg je zaden van tuinbonen en rode biet opgestuurd. Door deze gewascombinaties te observeren, verzamelen onderzoekers gegevens over groei, opbrengst, plaaginvloed en de interacties tussen planten.
Het idee hierachter is dat tuinbonen van nature stikstof aan de bodem kunnen toevoegen, wat andere planten kan helpen groeien, en dat bepaalde gewassen elkaar juist kunnen versterken of beschermen tegen plagen. MoestuinMix vraagt deelnemers onder meer om opbrengstgegevens, waarnemingen van plagen zoals bladluizen of slakken en om informatie over de bodem of de verzorging zoals bemesting.
Wat MoestuinMix bijzonder maakt, is dat het een citizen science-project is: burgers leveren waardevolle data, waardoor dit onderzoek mogelijk is. Moestuinders zijn bij uitstek geschikt om te experimenteren met gewascombinaties, omdat hun tuinen van nature al divers beplant zijn. Door tuinders door heel Nederland mee te laten doen, kunnen de onderzoekers data verzamelen uit allerlei verschillende omstandigheden. Zo krijgen ze inzicht in zandgrond en kleigrond, stedelijke en landelijke tuinen, natte en drogere plekken.
Meedoen is relatief eenvoudig. Tuinders kunnen zich aanmelden via de MoestuinMix-pagina van CropMix en ontvangen een welkomstpakket met zaden (zoals tuinbonen en rode biet), instructies en meetformulieren. Hoewel de tuinbonen tijdens het experiment centraal staan, worden de opbrengst en groei van de keuzegewassen niet altijd systematisch gemeten – het gaat vooral om de interacties en wat er geleerd kan worden over gewasdiversiteit in praktijkomstandigheden.
De eerste jaren van MoestuinMix brachten uiteenlopende en soms onverwachte resultaten aan het licht. Zo bleek in 2025 dat tuinbonen beter presteerden wanneer ze naast prei werden geteeld dan in combinatie met rode biet. Andere combinaties, zoals met wortel, aardappel of courgette, leverden juist een lagere opbrengst op. Opvallend is dat gewassen die een jaar eerder nog positief uit de bus kwamen, het in een volgend seizoen minder goed deden. Dat onderstreept hoe gevoelig gewascombinaties zijn voor wisselende omstandigheden.
Het experiment wordt in 2026 voor het derde jaar op rij uitgevoerd. Je kunt je tot en met 31 januari aanmelden om vanaf het voorjaar mee te doen met het nieuwe seizoen. Het draait om samen leren en samen bijdragen aan een duurzamere manier van voedsel produceren.
Zwarte randjes onder de nagels zijn normaal voor Tess Mutsters. Als journalist en enthousiast tuinier schrijft ze over alles wat groeit en bloeit. Tess is de bruisbal van ons team en houdt zelf ook van een tuin die bruist van het leven; waar vogels, bijen, vlinders en andere insecten hun plek vinden. Ook in haar moestuin voelt ze zich thuis en experimenteert ze graag met verschillende gewassen. Kattenstaart is haar favoriete plant, aardappelen haar favoriete gewas.
Laat een reactie achter